عبارت «الگوی تیپهای کانساری»، عموما از سال 1986 تاکنون در فرهنگ زمینشناسی اقتصادی دنیا نخست بهوسیله کاکس و سینگر از سازمان زمینشناسی امریکا (USGS) و سپس بهوسیله لفبور و جونز از سازمان زمینشناسی بریتیش کلمبیای کانادا (BCGS) و در ادامه بهوسیله سازمان زمینشناسی استرالیا و دیگر کشورهای جهان دنبال شده است، آنچنانکه امروزه هر نوع بررسی اکتشافی و اقتصادی از ذخایر معدنی، منحصر به مطرحکردن «تیپ» و یا ارائه «شناسنامه» آن کانسار میباشد.
کتاب حاضر، حاصل این نوع بررسیها و نگرشها در تیپهای کانساری سرب و روی با میزبان رسوبی در ایران بوده است که بخش عمده مثالهای آن، حاصل گسترش دانش ما از این تیپ از ذخایر ایران در طول سالها پژوهش به وسیله دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تربیت مدرس و همچنین دیگر دانشپژوهان در سایر گروههای زمینشناسی دانشگاههای کشور، سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور و دیگر سازمانها و شرکتهای فعال در امر اکتشاف ذخایر معدنی ایران بوده است که نگارندگان کتاب امید آن دارند که این نگاه و نگرش هر چند اندک، نقش مؤثری در گسترش فرهنگ اکتشاف با استفاده از بررسی تیپهای کانساری در کشور داشته باشد.
این کتاب در دو بخش اصلی بررسی شده است که بخش اول آن درواقع مقدمهای بر آشنایی با تیپهای کانساری سرب و روی با میزبان رسوبی و توصیف ویژگیهای اساسی آنها با استفاده از الگوهای روز توصیف تیپهای کانساری (بریتیش کلمبیا یا سازمان زمینشناسی کانادا و در مواردی USGS یا سازمان زمینشناسی امریکا) بوده است و در ادامه در بخش دوم و درواقع حجم اصلی کتاب در ارتباط با تیپهای کانساری شناختهشده سرب و روی با میزبان رسوبی ایران و ارائه برخی شواهد و مثالها از گسترش این تیپ ذخایر در ایران میباشد که در آنها بر مواردی چون جایگاه ژئودینامیکی و زمینساختی ذخایر در پهنههای مختلف ساختاری ایران در ارتباط با بازوبستهشدن اقیانوسهای تتیس و بهویژه نئوتتیس، ویژگیهای زمینشناسی، کانهزایی و ویژگیهای ژئوشیمیایی و درنهایت الگوی تشکیل و تعیین تیپهای کانساری آنها تأکید شده است تا در حل مسائل اکتشافی کشور در آینده از آنها بهرهبرداری شود.
مطالب کتاب حاضر میتواند در دروس «زمینشناسی اقتصادی» در دوره کارشناسی، «کانسارهای رسوبی» و «ذخایر معدنی ایران» در دوره کارشناسی ارشد و «زمینشناسی ذخایر معدنی» و «فلززایی در زمان و مکان» در دوره دکتری بهعنوان کتاب درسی مورد استفاده دانشجویان قرار گیرد. همچنین با توجه به ماهیت کتاب و لزوم مطالعه تیپهای مختلف کانساری و نقش آنها در ارائه راهکارهای اکتشافی، متن این کتاب میتواند بهوسیله سازمانها، ارگانها و شرکتهای معدنی پیشرو در امر اکتشاف منابع و ذخایر معدنی مورد توجه و استفاده قرار گیرد.